Trouw: Amsterdam experimenteert met 'Idols' voor onderwijsplannen

Laura van Baars − 22/08/15, 15:00

© thinkstock.

Als je vraagt aan ouders en leerkrachten hoe hun ideale school eruit ziet, dan komen er antwoorden die in de verste verte niet lijken op de onderwijsplannen die je meestal hoort van politici of onderwijsadviseurs. Presentatievaardigheden of zogenaamde '21st century skills'? Een opleiding met een goede aansluiting op een baan? Excelleren? Taal- en rekentoetsen? Je leest ze niet terug in een uniek experiment in Amsterdam, waarbij 124 mensen plannen in hebben gediend voor de stichting van een school.

Het [is] misschien een soort Idols. Maar de wedstrijd heeft wel een enorme geestdrift over onderwijs losgemaakt bij veel Amsterdammers.
— Judith Fischer van Klein Amsterdam

Er is behoefte aan meer middelbare scholen in Amsterdam; drie tot vier ideeën worden ook echt uitgevoerd, zo belooft de gemeente. Waar de 'schoolmakers' in het project Onze Nieuwe School warm voor lopen, is soms uiterst modern en dan weer heel klassiek. 

Kinderen moeten bijvoorbeeld volgens veel plannenmakers hun hele jeugd op één school blijven. De 'Alan Turing- school' schaft de klassen af. Ieder kind tussen de 4 en 18 jaar kan op eigen tempo werken, een aanpak die in meer plannen populair blijkt.

Op de website kan iedereen tot zondag 'stemmen' op het beste idee. Het project is zo interessant omdat dit vooruitloopt op een voorstel van staatssecretaris Dekker van onderwijs. Hij wil af van de ouderwetse schoolrichtingen als protestants-christelijk, katholiek of algemeen bijzonder. In een wereld waarin steeds minder mensen zich door het geloof laten leiden, moeten ook scholen vrij van richting zijn. Dekkers enige criteria voor de oprichting van nieuwe school zijn dat er genoeg kinderen naar toe willen, en dat het onderwijs goed is.

Retro
Hoe ver gaat die vrijheid? Krijgt de 'Happy School' ook een kans, gebaseerd op songteksten van John Lennon? De Amsterdamse wedstrijd zal het aantonen. Als alle plannen goed worden uitgewerkt, kan een handjevol nieuwe scholen in het beste geval al volgend jaar september de deuren openen.

Andere plannen zijn weer heel 'retro'. Zo zijn er minstens twee plannen die jongens en meisjes op school willen scheiden. Ook zou er een Latijnse school moeten komen. En een Rooms- katholieke, genoemd naar de zalige John Henry Newman, met 'serieuze aandacht voor catechese, gebed en een christelijke levensstijl'. Maar ook deze school zet weer modern in op de hele jeugd: 4- tot 18-jarigen.

Liever dan extra aandacht voor taal- en rekenen, willen de plannenmakers aandacht voor spiritualiteit. Er is een school met mindfulness, een circulaire school die leert over het behoud van de wereld voor nieuwe generaties, een school voor bewegend leren. Filosofie is in veel plannen erg belangrijk. 

Geestdrift
De school Klein Amsterdam wil leerlingen onderdompelen in de cultuur van de stad. Het idee van de 'tussenruimte' waar leerling en samenleving elkaar ontmoeten, is al in de jaren vijftig uitgedacht door filosofe Hannah Arendt. Meerdere plannen gaan over de oprichting van nog een vrije school.

"Het [is] misschien een soort Idols", zegt 'schoolmaker' Judith Fischer van 'Klein Amsterdam'. "Maar de wedstrijd heeft wel een enorme geestdrift over onderwijs losgemaakt bij veel Amsterdammers."

Daar zit hem tegelijkertijd ook het risico, denkt Fischer. "Wat als er van deze plannen uiteindelijk niets terechtkomt? Als de gemeenteraad er bijvoorbeeld toch geen geld voor wil uittrekken? Dan wordt die betrokkenheid niet benut. De frustratie over het onderwijs wordt dan alleen maar groter."

Dit artikel werd op 22 augustus 2015 gepubliceerd in Trouw, en is online beschikbaar:

http://www.trouw.nl/tr/nl/4324/Nieuws/article/detail/4126930/2015/08/22/Amsterdam-experimenteert-met-Idols-voor-onderwijsplannen.dhtml